ĐÒN BẨY TÀI CHÍNH

Hiện nay trong lĩnh vực tài chính thì thuật ngữ “đòn bẩy” được sử dụng khá rộng rãi. Người kinh doanh, đặc biệt là các doanh nghiệp thường xuyên sử dụng đòn bẩy tài chính để tạo ra tỷ suất sinh lời trên tài sản hoạt động.

Sử dụng đòn bẩy tài chính rất có hiệu quả đối với hoạt động của doanh nghiệp, nhưng không phải lúc nào cũng thành công và hiệu quả cả. Vì nó cũng có thể là con dao 2 lưỡi, nếu áp dụng tốt thì nó sẽ mang lại hiệu quả cao và ngược lại thì nó sẽ là vết thương chí mạng.

Đòn bẩy tài chính là gì?

Nói đơn giản và dễ hiểu thì thì đòn bẩy tài chính là một cách giúp cá nhân hay doanh nghiệp tăng tối đa số vốn mình có lên nhiều lần thông qua việc vay nợ.

Còn tùy mỗi cá thể, lĩnh vực đầu tư mà cá thể đó nhắm đến mà khái niệm về đồn bẩy tài chính sẽ khác nhau.

Trong doanh nghiệp, đòn bẩy tài chính thể hiện tỷ lệ sử dụng nguồn vốn vay trong tổng nguồn vốn của doanh nghiệp để gia tăng tỷ suất sinh lời trên số vốn của chủ sở hữu được gọi tắt là ROE và thu nhập trên cổ phần thường là EPS.

Tỷ trọng nợ vay lớn hơn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp thì được xếp vào đòn bẩy tài chính cao và ngược lại thì tỷ trọng vay nợ thấp hơn vốn doanh nghiệp thì ta xếp vào đòn bẩy tài chính thấp. Một doanh nghiệp được xem là không sử dụng đòn bẩy tài chính khi doanh nghiệp đó không đi vay vốn để sử dụng đầu tư mà chỉ sử dụng vốn của doanh đó cho các hoạt động kinh doanh và đầu tư của mình.

Trong lĩnh vực bất động sản thì việc sử dụng đòn bẩy tài chính khi cá nhân vay vốn ngân hàng để mua nhà hoặc đất khi số vốn mà cá nhân sở hữu quá ít ỏi. Đây là một thị trường cần một số vốn đầu tư khá cao, nên việc sử dụng đòn bẩy tài chính để đầu tư chiếm gần như 90%, ngoại trừ nếu cá nhân hoặc chủ thể đó là một đại gia thứ thiệt, nếu không với số vốn ít ỏi vài chục triệu, thậm chí vài trăm triệu thì cá nhân đó trong vòng 10 năm trở lại cũng khó khăn trong việc sở hữu một căn nhà hay một mãnh đất.

Tại sao phải sử dụng đòn bẩy tài chính ? Cách tính đòn bẩy tài chính

công thức đòn bẩy tài chính

Để lý giải tại sao các doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư thường xuyên sử dụng đòn bẩy tài chính thì các bạn cứ hình dung như sau:

Ví dụ hiện tại bạn đang có một ý tưởng kinh doanh và có thể nó sẽ đón đầu xu hướng và phát triển trong tương lai, nhưng trong túi bạn chỉ còn vài chục triệu và số vốn yêu cầu tối thiểu để bạn có thể đầu tư là vài trăm. Thì việc đi vay vốn từ người thân, bạn bè hoặc ngân hàng ra thì bạn không thể kiếm thêm số vốn đầu tư từ đâu cả, việc tránh để bản thân mình không mắc nợ thì bạn phải mất thêm vài năm nữa mới để dành đủ số vốn đó, lúc đó thì ý tưởng của bạn đã có người nắm bắt được và thực hiện hoặc là nó đã lỗi thời, thậm chí giá trị đầu tư của nó đã tăng rất cao thì xem như bạn đã bỏ lỡ một cơ hội để kiếm lời.

Đây là một lý do chính đáng giải thích vì sao doanh nghiệp hay cá nhà đầu tư thường hay sử dụng đòn bẩy tài chính trong kinh doanh, đầu tư.

Chúng ta sẽ đi sâu hơn cách tính đòn bẩy tài chính.

Trong quá trình kinh doanh và đầu tư của doanh nghiệp, thường sẽ sử dụng đòn bẩy tài chính thông qua vay mượn nợ ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu nhằm bù đắp vào sự thiếu hụt vốn của chủ sở hữu doanh nghiệp, khắc phục cho chi phí hoạt động sản xuất, thực chất sử dụng đòn bẩy tài chính sẽ làm tăng tỷ suất sinh lời trên vốn của chủ sở hữu gọi tắt là ROE và thu nhập trên cổ phần thường gọi tắt EPS.

  • ROE là lợi nhuận sau thuế / Vốn chủ sở hữu

Công thức này sẽ cho chủ doanh nghiệp biết rõ 1 đồng vốn sẽ sinh ra bao nhiêu đông lợi nhuận, ROE càng cao thì tỷ suất sinh lời của doanh nghiệp càng cao.

  • EPS là lợi nhuận sau thuế / tổng số cổ phiếu thường đang lưu hành

Chỉ số này cho biết thu nhập trên một cổ phiếu thường mà nhà đầu tư nhận được hằng năm khi năm giữ cổ phiếu đó. EPS càng cao thì chứng tỏ tỷ suất sinh lời và việc kinh doanh của doanh nghiệp đó càng hiệu quả. Việc này có thể hấp dẫn có nhà đầu tư.

Ví Dụ: Doanh nghiệp có kế hoạch kinh doanh với số vốn 30 tỷ đồng và có 3 phương án như sau:

  1. Không sử dụng đòn bẩy tài chính, toàn bộ số vốn kinh doanh điều sử dụng vốn của chủ doanh nghiệp thông qua phát hành 1 triệu phiếu phổ thông.
  2. Vay ngân hàng 50% số vốn với lãi suất 15%/ năm và sử dụng 15 tỷ số vốn chủ doanh nghiệp thông qua phát hành 500.000 phiếu phổ thông.
  3. Vay ngân hàng 70% số vốn với lãi suất 15%/ năm và sử dụng 9 tỷ số vốn chủ doanh nghiệp thông qua phát hành 300.000 phiếu phổ thông.

Tác động của đòn bẩy tài chính đến tỷ suất lời nhuận ROE và thu nhập cổ phần EPS của doanh nghiệp được hiển thị qua bản tính sau đây:

Tổng vốn30 tỷ30 tỷ30 tỷ
Vốn chủ sở hữu30 tỷ15 tỷ9 tỷ
Nợ015 tỷ21 tỷ
Lợi nhuận8 tỷ8 tỷ8 tỷ
Lãi vay02,25 tỷ3,15 tỷ
Lợi nhuận trước thuế8 tỷ5,75 tỷ4,85 tỷ
Thuế DN(20%)1,6 tỷ 1,15 tỷ970.000 triệu đồng
Lợi nhuận sau thuế6,4 tỷ4,6 tỷ3,88 tỷ
ROE21,33%30,67%43,11%
EPS6400 (Đồng)9200 (Đồng)12.933 (Đồng)

Rủi ro khi lạm dụng đòn bẩy tài chính

Đòn bẩy tài chính được ví như một con dao 2 lưỡi, mặc dù có thể giúp doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư tối đa hóa lợi nhuận đầu tư nhưng cũng có thể khiên họ rơi vào cảnh nợ nần chồng chất nếu đầu tư không hiệu quả.

Thêm một ví dụ nhỏ về đòn bẩy tài chính:

  • Một doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính và sử dụng phương án 3 để huy động vốn đầu tư và vay nợ với mức 70% nhưng doanh nghiệp lại kinh doanh không hiệu quả. Sau khi vay nợ và hoạt động kinh doanh sau 1 năm nhưng chỉ đạt được 2 tỷ đồng trong khi lãi vay lên đên 3,15 tỷ đồng. Như vậy đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không thể trả lãi vay, lợi nhuận cũng âm. Khi kinh doanh thua lỗ thì giá cổ phiếu phát hành sẽ tụt dốc và không thể huy động vốn dựa trên phát hành cổ phiếu và vay thêm vốn từ ngân hàng. Với số nợ mà doanh nghiệp đang nợ ngân hàng thì việc đứng trước nguy cơ phá sản là rất lớn.

Có nên sử dụng đòn bẩy tài chính không?

Câu trả lời rất đơn giản, chắc chắn là có. Vì nếu không sử dụng đòn bẩy tài chính thì doanh nghiệp cũng sẽ rất khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động kinh doanh vì thiếu nguồn vốn hoạt động. Cũng có thể lợi dụng đòn bẩy tài chính để tăng tỷ suất sinh lời dựa trên vốn của chủ sở hữu doanh nghiệp hoặc vốn trên cổ phiếu..

Nếu không sử dụng đòn bẩy tài chính thì các nhà đầu tư nhỏ lẻ, với số vốn ít ỏi khó có cơ hội phát triển doanh nghiệp.

Những câu hỏi thường gặp về đòn bẩy tài chính

  1. Đối với doanh nghiệp thì vay bao nhiêu mới là đủ ?

Đây là câu hỏi dường như không có câu trả lời, vì khi doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính thì phải cân đo đong đếm thật kỹ lương trước khi quyết định. Vì đòn bẩy tài chính là một con dao 2 lưỡi, mọi người thường nói câu “ chơi dao thì dễ đứt tay” nhưng nếu biết tận dụng hiệu quả thì đây cũng là một lợi thế cho sự phát triển của doanh nghiệp.

  1. Nghành nghề nào thì sẽ tận dụng đòn bẩy doanh nghiệp hiệu quả ?

Đòn bẩy tài chính tương ứng với sự rủi ro cao, không chỉ nói riêng một nghành nghề mà nó ứng với tất cả các nghành nghề nếu áp dụng nó. Nếu rủi ro thì phải chấp nhận chứ không phải là tận dụng rủi ro. Còn việc rủi ro cao hay không phải tùy thuộc vào chiến lược kinh doanh nghiệp đó.

Lưu ý khi sử dụng đòn bẩy tài chính

Vì khi doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy tài chính để tăng thêm nguồn lợi nhuận cho doanh nghiệp nhưng nó cũng kèm theo những rủi ro lớn, vì thế doanh nghiệp phải lưu ý một số  vấn đề sau:

Khi chủ đầu tư thiếu định hướng và chiến lược thì rất dễ roi vào tình trạng bế tắc khi kinh doanh không được thuận lợi, thậm chí nếu không biết xoay sở tình huống như thế nào trong một thời gian thì việc đứng trươc nguy cơ phá sản là rất lớn.

Việc lựa chọn nguồn vốn cũng ảnh hưởng đến tỷ trọng sinh lời của doanh nghiệp, khi lãi suất cao thì lợi nhuận của doanh nghiệp cũng sẽ giảm. Nếu chẳng may gặp rủi ro thì việc trả lãi suất cao cũng khiến doanh nghiệp đau đầu. Việc lựa chọn nguồn vốn có lãi suất thấp cũng là một cách tối ưu dành cho doanh nghiệp.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here